Özgür Alaz

Dijital sektör olarak şanssızlığımız, şu an ekonominin sadece binde 8’ini (McKinsey 2012) oluşturuyoruz. Ne kadar, rekabet avantajı dijitalde, gelecekte zenginlik dijitalle yaratılacak desek te, tüm ekonomi resminin sadece çok küçük bir parçasıyız ve kolayca gözden kaçabiliyoruz.

Bugünlerde ekonominin bir gündem maddesi de yeni teşvik yasası. Bu konuda detaylı araştırmaları ve yorumları farklı kaynaklardan okuyabilirsiniz. İşin makroekonomik ve politik yönüyle değerlendirmeyeceğim. Bence teşvik yasası dediğimiz şey, pazarlamadaki fiyat farklılaştırması dediğimiz şeyle çok benzer. Nasıl ki, gelirlerimizi maksimize etmek için farklı segmentlere farklı fiyat/paket uygulayabiliyoruz, devlet de benzer bir yaklaşımla vergi gelirlerini maksimize etmek için benzer teşvik paketleri uygulayabilir. Pazarlama sektörü olarak, doğru fiyat konusunda çok yol katettik, yepyeni yöntemler geliştirdik. Bence, devletin ilk işi, buradaki iyi uygulamaları almak olmalı. İlk olarak bu perspektifle bakarak “Dijital sektör, devlete nasıl yardımcı olabilir?” konusundaki önerilerimi paylaşmak istiyorum. 

- Amazon, Tesco vb. gibi tüketici ürünleri markaları, doğru fiyat’ı bulabilmek ve fiyat farklılaştırması yapabilmek için terabaytlık veriler tutuyor, analizler yapıyor ve müşteri segmentlerine göre doğru fiyat modellerini geliştiriyor. Bu markalardan, yüzlerce kat daha büyük bir kurum olan devlet de, “big data / price engineering” konularına yatırım yapmalı. Böylece, anlık, kişisel veya yerel kampanya (teşvik, vergi avantajı vb.) geliştirme potansiyeline sahip olur. Devlet için milyarlarca dolarlık ek gelir imkanı yaratabilir.

- Pazarlama dünyasında, bizim için her müşteri aynı değerde değil. Değerli müşterilerimizi korumak en önemli öncelik. Kişiye özel fiyatlama ve kişiye özel teklifler çıkabiliyoruz. Benzer bir teşvik mekanizmasını devletin de şirketlere periodik olarak uyguladığını düşünün. Mesela, sabah bana mail gönderiyor, diyor ki, “Bu yıl kurumlar vergini %50 üzeri arttır, sana %10 para iadesi yapayım.”. Farklı şirketlerin farklı hedefleri olur, şirketler bu hedefleri geçtikçe, para iadesi alacakları için şirketleri büyümeye daha fazla teşvik edebilirler. 

Facebook şu anda #FMC etkinliğiyle pazarlama dünyası için getirdiği yenilikleri açıklıyor. Yakında gerçekleşecek Facebook’un halka arzı öncesi son büyük etkinlikti. Bu yüzden herkes tarafından merakla bekleniyordu. Facebook sayfalarının timeline’a geçmesi, yeni premium reklam çeşitleri, mobil reklamlar, reklamlardan hikayelere geçiş gibi satır başları bulunuyor. Bu yenilikleri zaten haber sitelerinde takip edebilirsiniz. Bu konudaki izlenimlerimi sıcağı sıcağına paylaşmak istedim. 

• Facebook, reklam kelimesini olabildiğince az kullanıyor. Defalarca kez, reklamlardan hikayelere geçtiklerine vurgu yaptılar.  Reklamlar, Google çağının kavramı (adsense, adwords…) kavramı ve Facebook’un göreceli olarak güçsüz olduğu bir konu, eğer başarabilirlerse  ”hikayeler” kavramıyla farklılaşmayı ve reklam pastasındaki yerini iyileştirmeyi amaçlıyor.

• İş, direkt olarak ROI ölçümüne geldiğinde, Facebook, Google ile rekabet edemiyor. Çünkü, Google’da zaten satın alma niyeti olan kişiler var. Facebook’da ise önce satın alma güdüsü yaratmanız gerekiyor. Facebook reklam modelini hikayelere dönüştürerek, artık reklamverenlere, reklamlar, markanızı güçlendirecek bir yatırım aynı zamanda demek istiyor. “Daha az geridönüş alabilir ama markanızı güçlendirmek için hikayeleri kullanmalısınız” diyecek Facebook. 

• Facebook’un hikaye kavramının tutması için, insanların ilgisini tutmaya devam etmesi gerekiyor. Kişisel izlenimim bu konuda sorunları var. Arkadaşlarımın hayatı bir yere kadar ilgi çekici. Açıkcası, Zite ve Twitter’ın akışları bana daha ilgi çekici geliyor. Facebook özellikle video ve içerik fltreleme (pinterest - zite) alanında birşey yapmazsa işleri zor olacak.

• Facebook timeline, reklamlarla, daha az ilgi çekici olacak. Facebook’un iş modeli, iş modelini baltalıyor.

• Facebook’da artık newsfeed’de marka reklamınızı (hikayenizi) yayınlatabiliyorsunuz. Sosyal medya için geleneksel olarak söylediğimiz sözün “insanların dikkatlerini satın alamazsınız, onların dikkatlerini kazanmalısınız” artık geçerliliği yok.

• Newsfeed’e reklam gelmesinin bir iyi tarafı, artık Facebook beğenilerinin değerini ölçmek için elimizde bir ölçü var. Örneğin, bir kampanya yaptığımızda, kaç kişinin profilinde paylaştığını ve ne kadar görüntülendiğini görebiliyorduk. Ancak, bunun reklam değeri hakkında objektif bir ölçümüz yoktu. Artık var. Ajanslar için ilk katkısı bu konu olabilir.

• Sunumların özeti, fanlara ulaşmak bedava değil. Ne kadar paranız varsa, hikayeniz o kadar güçlü. 

• Sign-out reklamlarına anlam veremedim. Bu kavram, banner döneminin kavramı değil miydi? Bekleyip göreceğiz. 

• Facebook’un mobil reklamlara başlaması en büyük haberlerden birisi. Muhtemelen, yakında, farklı hedefleme tipleri de lanse ederler. Ancak, Facebook, özelllikle Appstore (iOS uygulama) pazarına ucuz bir reklam kanalı sunmuş oldu. Bu konu ilginç.

• Marka sayfalarına gelen yeniliklerden birisi, artık, insanlar, sayfa yöneticisine özel mesaj atabilecek ve marka sayfası da kullanıcılara özel mesajla yanıt verebilecek. Bugünden sonra, müşteri destek servisleri için Facebook, ana kanal haline geldi.

• Facebook sayfalarının yönetimi, bence, önümüzdeki sene büyük oranda ayrı yazılımlar ile yapılacak. Müşterilere verilen cevapların denetlenmesi lazım, çok farklı bölümdeki kişilerin Facebook sayfalarına ulaşması gerekecek, Facebook sayfa yönetimi ile reklam yönetimi birleşecek. Bunlar için özel yazılım şart.

 Bence heyecan verici bir yenilik gelmedi Facebook’tan (şimdiye kadar). Zite, pinterest satın alması/klonu bende heyecan yaratabilirdi. Ads api’nin yeni uygulamaları heyecanlı olabilirdi, insanların yazdıkları yazılara göre reklam gösterimi heyecan yaratabilirdi…

Icon magazine ilginç bir proje yürütüyor. Icon magazine, tasarımcılara “Hergün kullandığımız sıradan şeylere, biraz anlam katsak nasıl olurdu?” diye soruyor. 

Bu seferde, onlarca yıldır hep aynı bilgileri içeren mağaza fişleri konu alınmış. (İtiraf edeyim, aldığım mağaza fişlerine hiç bakmam.) Berg London’ın tasarımında, mağaza fişinin içine, ürünün popülerliğini, ürünün hangi ürünlerle beraber iyi gittiğini veya ürünün kalorisi gibi datalar, yalın şekilde aktarılmış. 

Menülerde, ilaçların kullanım klavuzunda, duvarlarda, ambalajlarda vb.  benzer yenilikleri uygulamak mümkün. 

ipucu: Kişisel cv’nizi veya cv yapısı korunarak başka şeylerin kolayca infografiğini çıkarmak için http://cvgram.me/adresinden faydalanabilirsiniz. 

Mobil pazarlama üzerine Space150 ekibinin çok güzel bir sunumu. En kapsamlı sunumlardan. Gelecek üzerine çok güzel örnekler var.

Mobile Trends - June 2011 - Trending The Future View more presentations from space150